Bij Mondzorg Oost in Nijmegen kijken we daarom niet alleen naar tanden en kiezen. De stand van de kaken, tong, mondademhaling, slijtage door knarsen en de ruimte in het mond- en keelgebied kunnen soms aanwijzingen geven voor slaapgerelateerde ademhalingsproblemen.
Voor volwassenen kan een op maat gemaakte MRA-snurkbeugel een effectieve behandeling zijn wanneer deze goed geïndiceerd wordt. Binnen Mondzorg Oost houdt Willemijn Braakhuis zich bezig met de tandheelkundige beoordeling en het aanmeten van dergelijke beugels, waarbij wij onder andere graag werken met moderne individueel vervaardigde systemen zoals de Panthera D-SAD.
Af en toe snurken betekent niet automatisch dat je slaapapneu hebt.
Maar laat snurken wel beoordelen wanneer je daarnaast:
Snurken is een geluid. Slaapapneu is een medische aandoening.
Het verschil kun je niet betrouwbaar alleen aan het volume van het snurken horen.
Tijdens de slaap ontspannen de spieren van de tong en keel.
Daardoor wordt de bovenste luchtweg nauwer. Wanneer lucht door deze vernauwde ruimte stroomt, kunnen zachte weefsels gaan trillen.
Dat veroorzaakt het bekende snurkgeluid.
Factoren die snurken kunnen bevorderen zijn onder andere:
Niet iedereen die snurkt heeft slaapapneu.
Maar vrijwel iedere nacht zwaar snurken kan wel een reden zijn om te onderzoeken wat er tijdens de slaap gebeurt.
Bij obstructieve slaapapneu (OSA) wordt de bovenste luchtweg tijdens de slaap herhaaldelijk gedeeltelijk of volledig afgesloten.
De ademhaling vermindert of stopt tijdelijk.
Het lichaam moet vervolgens telkens reageren om de ademhaling weer op gang te brengen. Daardoor kan de slaap voortdurend worden onderbroken zonder dat je daar zelf volledig wakker van wordt.
Je kunt dus denken dat je acht uur hebt geslapen en toch 's ochtends uitgeput wakker worden.
Klachten die bij OSA kunnen passen zijn:
OSA is bovendien geassocieerd met onder andere hypertensie, hart- en vaatziekten en diabetes type 2.
Daarom verdient een verdenking op slaapapneu medische beoordeling.
Dat kun je niet zelf betrouwbaar vaststellen en ook de tandarts kan de diagnose niet stellen door alleen in je mond te kijken.
De tandarts kan wel signalen herkennen en adviseren om verder onderzoek te laten doen.
Wanneer er aanwijzingen zijn voor slaapapneu kan medische diagnostiek nodig zijn, bijvoorbeeld via de huisarts, KNO-arts, longarts of slaapcentrum.
Met een slaapregistratie kan worden onderzocht:
Pas daarna kan goed worden bepaald welke behandeling het beste past.
Bij sommige mensen kunnen eenvoudige veranderingen al duidelijk verschil maken.
Snurken kan bij sommige mensen duidelijk erger zijn in rugligging. Dan kan positietherapie helpen.
Bij overgewicht kan gewichtsverlies de belasting en vernauwing van de bovenste luchtweg verminderen.
Dat betekent overigens niet dat alleen mensen met overgewicht slaapapneu kunnen hebben. Ook slanke mensen kunnen OSA ontwikkelen.
Alcohol ontspant de spieren rondom de bovenste luchtweg en kan snurken en obstructieve ademhaling versterken.
Sommige geneesmiddelen kunnen invloed hebben op de spierspanning en ademhaling tijdens de slaap. Stop nooit zelfstandig met medicatie, maar bespreek dit met je arts wanneer je vermoedt dat het een rol speelt.
Langdurige neusverstopping kan bijdragen aan mondademhaling en slaapproblemen.
Bij aanhoudende neusproblemen kan beoordeling door huisarts of KNO-arts verstandig zijn.
Een MRA staat voor mandibulair repositieapparaat.
Het is een individueel vervaardigde beugel die je tijdens het slapen draagt.
De beugel houdt de onderkaak gecontroleerd iets verder naar voren. Hierdoor bewegen ook tong en omliggende structuren naar voren en ontstaat bij geschikte patiënten meer ruimte in de bovenste luchtweg.
Dat kan:
Een MRA is dus veel meer dan een simpel anti-snurkbitje uit de winkel.
Een MRA kan onder andere worden overwogen bij:
Of een MRA geschikt is hangt onder andere af van:
Daarom hoort aan een MRA altijd een goede beoordeling vooraf te gaan.
Dat hangt af van de patiënt en de ernst en aard van de slaapapneu.
CPAP geeft via een masker positieve luchtdruk, waardoor de luchtweg tijdens de slaap open wordt gehouden.
Een MRA probeert de anatomische ruimte te verbeteren door de onderkaak naar voren te positioneren.
CPAP is gemiddeld zeer effectief in het verminderen van ademhalingsstoornissen. Een MRA kan bij daarvoor geschikte patiënten echter een goede behandeling zijn en wordt door sommige patiënten gemakkelijker geaccepteerd.
Het is dus niet simpelweg een kwestie van:
“Welke behandeling is technisch het krachtigst?”
maar ook:
“Welke behandeling is medisch geschikt én wordt daadwerkelijk iedere nacht gebruikt?”
Online en bij drogisterijen zijn allerlei anti-snurkbitjes verkrijgbaar.
Een professioneel MRA is iets anders.
Voor een individueel MRA beoordelen we eerst het gebit, de beet en de kaakgewrichten. Vervolgens wordt het gebit digitaal gescand en wordt de gewenste positie van de onderkaak zorgvuldig bepaald.
Daarna wordt de beugel individueel vervaardigd.
Dat is belangrijk omdat een MRA iedere nacht gedurende vele uren kracht uitoefent op tanden en kaken.
Een slecht passend of verkeerd ingesteld apparaat kan klachten veroorzaken.
Binnen Mondzorg Oost houdt Willemijn Braakhuis zich bezig met orthodontie en tandheelkundige slaapgerelateerde problematiek en heeft zij ervaring met het beoordelen en aanmeten van MRA's.
Daarbij kijken we niet alleen naar het snurken, maar ook naar:
Voor een MRA werken we bij voorkeur met hoogwaardige, individueel vervaardigde systemen.
Een systeem waar wij graag mee werken is bijvoorbeeld de Panthera D-SAD: een volledig digitaal vervaardigd mandibulair repositieapparaat dat specifiek is ontwikkeld voor de behandeling van snurken en obstructieve slaapapneu bij geschikte patiënten.
Welk apparaat het beste past, bepalen we echter niet op basis van een merk alleen.
De patiënt en de indicatie bepalen de keuze van het hulpmiddel — niet andersom.
We bespreken je klachten, eventuele medische diagnose en eerdere behandeling.
Daarna beoordelen we onder andere je tanden, tandvlees, beet en kaakgewrichten.
We maken een nauwkeurige digitale scan van de boven- en onderkaak.
Hiermee kan een individueel apparaat worden ontworpen zonder traditionele afdruklepels.
We bepalen hoe ver de onderkaak verantwoord naar voren kan worden gebracht.
Meer naar voren is niet automatisch beter.
We zoeken naar een balans tussen:
effectiviteit, comfort en belasting van tanden en kaakgewrichten.
Wanneer het apparaat klaar is, controleren we:
Je krijgt uitleg over gebruik, reinigen en het geleidelijk instellen van de beugel.
Een MRA wordt meestal niet simpelweg geplaatst en daarna vergeten.
Afhankelijk van het systeem en de situatie wordt de onderkaakpositie stapsgewijs aangepast.
Daarbij kijken we naar effect én comfort.
Bij behandeling van slaapapneu is alleen de uitspraak:
“Mijn partner hoort mij niet meer snurken”
niet voldoende.
Minder geluid betekent niet automatisch dat alle ademstops verdwenen zijn.
Daarom kan na instelling objectieve evaluatie van de slaap nodig zijn via de betrokken arts of slaapkliniek.
Ja.
Vooral in de beginfase kunnen optreden:
Bij langdurig gebruik kunnen ook veranderingen in de tandstand of beet ontstaan.
Daarom vinden we periodieke tandheelkundige controle belangrijk.
Een MRA is een behandeling, geen gadget.
Snurken, slaapgerelateerde ademhalingsproblemen en tandenknarsen kunnen bij dezelfde patiënt voorkomen.
Daarom kijken we tijdens het onderzoek ook naar slijtage, kaakspieren en eventuele tekenen van bruxisme.
Een SomnoBrux is overigens iets anders dan een MRA. Een SomnoBrux is een individueel vervaardigde stabilisatiesplint die tanden beschermt tegen schade door knarsen en klemmen.
Een MRA zoals de Panthera D-SAD of een daarvoor ontwikkeld SomnoDent-apparaat heeft primair een andere functie: het positioneert de onderkaak naar voren om bij geselecteerde patiënten de bovenste luchtweg tijdens de slaap gunstig te beïnvloeden.
Dat onderscheid is belangrijk.
Een snurkend kind klinkt soms aandoenlijk.
Maar een kind dat regelmatig of vrijwel iedere nacht snurkt, verdient aandacht.
Zeker wanneer ouders daarnaast merken dat een kind:
Bij kinderen kunnen vergrote neus- of keelamandelen een belangrijke rol spelen, maar er zijn meer mogelijke oorzaken.
Daarom is signaleren belangrijker dan zelf meteen een oorzaak aanwijzen.
Een snurkend kind heeft niet automatisch een orthodontisch probleem.
Tijdens een tandheelkundig of orthodontisch onderzoek kunnen we bijvoorbeeld zien:
Dat kunnen relevante puzzelstukjes zijn.
Maar slaapgerelateerde ademhalingsproblemen bij kinderen zijn meestal multifactorieel.
Daarom kan samenwerking nodig zijn met bijvoorbeeld:
Een duidelijk smalle bovenkaak gaat gepaard met een smallere anatomie van de neus- en mondregio.
Bij sommige kinderen met zowel een orthodontische indicatie als slaapgerelateerde ademhalingsproblemen kan verbreding van de bovenkaak onderdeel zijn van de behandeling.
Dat betekent echter niet dat iedere mondademhaler of ieder snurkend kind automatisch een te smalle bovenkaak heeft.
En ook niet dat verbreding van de bovenkaak op zichzelf slaapapneu geneest.
Daarvoor is het probleem te complex.
Een Hyrax is een orthodontisch expansieapparaat waarmee een smalle bovenkaak tijdens de groei gecontroleerd kan worden verbreed.
Een Hyrax wordt in de eerste plaats toegepast wanneer daarvoor een orthodontische indicatie bestaat, bijvoorbeeld bij een duidelijke transversale bovenkaakvernauwing of kruisbeet.
Bij geselecteerde kinderen met slaapgerelateerde ademhalingsproblematiek kan verbreding van een aantoonbaar smalle bovenkaak daarnaast gunstige veranderingen geven in de beschikbare ruimte en neusluchtweg.
Onderzoek laat interessante verbeteringen zien bij geselecteerde kinderen, maar dit betekent nog niet dat een Hyrax een algemene behandeling tegen snurken of slaapapneu is.
Daarom beoordelen we altijd het hele kind, niet alleen de breedte van de kaak.
Dat zouden we niet rechtstreeks beloven.
Wanneer een kind slecht slaapt of moeite heeft met de ademhaling kan dat uiteraard invloed hebben op energie en functioneren overdag.
Maar snel buiten adem zijn tijdens sporten kan veel verschillende oorzaken hebben.
Dat verdient zo nodig medische beoordeling.
Een orthodontische behandeling moet daarom niet worden gestart met als belofte dat sportprestaties verbeteren.
Het primaire doel blijft het behandelen van een aantoonbare orthodontische afwijking. Eventuele positieve veranderingen in ademhaling of slaap kunnen vervolgens multidisciplinair worden geëvalueerd.
Tijdens de groei kunnen tanden, kaken, spieren en ademhalingspatronen elkaar beïnvloeden.
Daarom vinden we het waardevol wanneer we bij kinderen niet alleen kijken:
“Staan de tanden recht?”
maar ook:
“Hoe groeit het gezicht? Hoe ademt het kind? Is er voldoende ruimte? Hoe slaapt het?”
Dat betekent niet dat ieder kind vroeg een beugel nodig heeft.
Het betekent dat we afwijkende patronen vroeg willen herkennen.
Soms is afwachten de beste keuze.
Soms is verwijzing naar de KNO-arts nodig.
Soms speelt logopedie een rol.
En soms bestaat er daadwerkelijk een orthodontische indicatie om tijdens de groei in te grijpen.
Neem regelmatig snurken bij een kind serieus, vooral wanneer er ook sprake is van:
Bespreek dit met de huisarts.
De tandarts of orthodontische behandelaar kan signaleren en aanvullende informatie geven, maar een mogelijke slaapgerelateerde ademhalingsstoornis bij een kind verdient een bredere medische beoordeling.
Mondzorg gaat voor ons verder dan alleen het repareren van tanden.
De mond bevindt zich tenslotte midden in een veel groter systeem.
Tanden, tong, kaakstand, kauwspieren, neusademhaling, slaap en de bovenste luchtweg beïnvloeden elkaar.
Daarom kijken we bij aanwijzingen voor slaapgerelateerde problematiek graag breder.
Binnen Mondzorg Oost werken tandheelkunde en orthodontie samen en kunnen we waar nodig verbinding zoeken met medische slaapzorg.
Bij volwassenen kan Willemijn Braakhuis beoordelen of een individueel vervaardigd MRA tandheelkundig mogelijk en passend is.
Bij kinderen ligt de nadruk juist op vroeg signaleren, orthodontisch beoordelen en multidisciplinair samenwerken.
Want:
de tandarts kan slaapapneu niet alleen behandelen — maar kan soms wel één van de eersten zijn die ziet dat verder kijken verstandig is.
Af en toe snurken hoeft niet gevaarlijk te zijn. Hard en regelmatig snurken in combinatie met ademstops, slaperigheid of andere klachten kan wel wijzen op obstructieve slaapapneu en verdient verder onderzoek.
De diagnose wordt gesteld op basis van medische beoordeling en, wanneer geïndiceerd, slaaponderzoek. Alleen snurken is onvoldoende om de diagnose OSA te stellen.
De tandarts kan signalen herkennen en screenen, maar stelt op basis van alleen tandheelkundig onderzoek geen definitieve medische diagnose slaapapneu.
Een MRA brengt de onderkaak tijdens het slapen gecontroleerd naar voren. Hierdoor kan bij geschikte patiënten meer ruimte ontstaan in de bovenste luchtweg.
Nee. Een bruxismesplint beschermt vooral tanden tegen slijtage. Een MRA is ontworpen om de positie van de onderkaak tijdens de slaap te beïnvloeden.
Nee. De effectiviteit verschilt per patiënt en hangt onder andere samen met de aard en ernst van de slaapgerelateerde ademhalingsstoornis en anatomische factoren.
We kiezen het apparaat op basis van de individuele patiënt. Willemijn Braakhuis werkt graag met moderne, individueel vervaardigde systemen zoals de Panthera D-SAD wanneer deze geschikt is.
Bij langdurig gebruik kunnen veranderingen van tandstand of beet optreden. Daarom zijn periodieke controles belangrijk.
Niet noodzakelijk. Bij gediagnosticeerde OSA kan objectieve controle nodig zijn om te bepalen of de behandeling de ademhalingsstoornissen voldoende vermindert.
Af en toe snurken bij bijvoorbeeld een verkoudheid komt voor. Regelmatig of vrijwel iedere nacht snurken verdient aandacht, zeker wanneer ook ademstops, mondademhaling of klachten overdag bestaan.
Bij geselecteerde kinderen met een aantoonbaar smalle bovenkaak kan bovenkaakexpansie onderdeel zijn van een multidisciplinaire behandeling. Een Hyrax is echter geen algemene of gegarandeerde behandeling voor slaapapneu.
Snurken kan onschuldig zijn, maar kan ook een aanwijzing zijn voor een vernauwde luchtweg tijdens de slaap.
Vooral wanneer snurken samengaat met ademstops, vermoeidheid, slaperigheid of andere klachten is verder onderzoek verstandig.
Bij geselecteerde volwassenen kan een individueel vervaardigd MRA een effectieve behandeling zijn. Binnen Mondzorg Oost beoordeelt Willemijn Braakhuis de tandheelkundige mogelijkheden en kan zij een passende MRA-oplossing aanmeten, waaronder bijvoorbeeld de Panthera D-SAD.
Bij kinderen kiezen we bewust een andere benadering.
Een kind dat regelmatig snurkt moet niet simpelweg een beugel krijgen. We kijken naar ademhaling, kaakontwikkeling en gebit en zoeken waar nodig samenwerking met huisarts, KNO-arts, kinderarts, logopedie of andere zorgverleners.
Niet ieder snurkgeluid betekent slaapapneu. Maar goed luisteren naar wat er 's nachts gebeurt, kan wel belangrijke informatie over je gezondheid geven.
Heb jij of je partner last van snurken? Of snurkt je kind regelmatig?
Neem contact met ons op. We kijken eerst wat er speelt en bepalen daarna welke vervolgstap verstandig is.
Mondzorg Oost – Nijmegen
E-mail: balie@mondzorgoost.nl
Telefoon: 024 – 329 4238
